Erozja codzienności skłania do tego, żeby choć trochę przemodelować  własne życie.  Żeby rosnąć w siłę nie trzeba deptać tego, co już jest i co daje dobre owoce. Czasami wystarczy doza wyobraźni, trochę wiedzy, skupienie i człowiek znajduje odpowiedzi na ważne dla siebie pytania. Wzmacnianie własnych dobrych doświadczeń służy osiąganiu równowagi życiowej.
W wywiadzie dla studia ALLURE Wellness & Spa mówię o poszukiwaniu harmonii,
o motywacji i przezwyciężaniu lęków.

Allura Wellness & Spa: Czym jest dla Pani work- life balance?

Monika Goc: Harmonia, równowaga, slow life. Każde z tych pojęć stanowi dla mnie jasno zdefiniowaną zasadę, którą stosuję w życiu zawodowym i osobistym. Uważam, że  wyrażenie work-life balance warto przełożyć na polski, zastąpić przyjaźniejszym językiem.
Wtedy łatwiej określić swoje indywidualne reguły, które nabierają znaczenia, stają się podstawą do budowania własnego życia i indywidualnego szczęścia.
Ja tak zrobiłam i do tego zachęcam ludzi, z którymi podejmuje współpracę. 

Harmonia wyznacza kierunki moich decyzji, a co za tym idzie reakcji i zachowań. Łączy się z porządkiem, jasnością, konsekwencją, spójnością, ładem, symetrią. Dla przykładu harmonia oznacza, że potrafię zbilansować czas pracy zawodowej i np.: czas, jaki chcę spędzać z moją rodziną.
Dlaczego? Bo harmonia łączy się z wartościami, jakie ma przecież każdy z  nas.
Ważne, żeby od czasu do  czasu przypomnieć sobie, jakie to są wartości. Wartości są naszym kompasem, określają kierunek naszego życia
i powodują, że jesteśmy po prostu szczęśliwi, bardziej spełnieni.
Harmonijne życie oznacza spokój, który przejawia się tym, że mogę spać zrelaksowana i wyciszona, że czuję się uczciwa wobec siebie i ludzi wobec mnie zależnych.
Życie harmonijne oznacza mniej stresu, spalania się w sytuacjach sprzecznych z moimi wartościami. No właśnie – tyle mówi się dzisiaj o wartościach, ale odnoszę czasem wrażenie, że to tylko woda na młyn. A wartości naprawdę mają moc!
Szukając harmonii nie można ich pominąć :).
Według mnie wartości określają jakość życia człowieka.

Wartości mogą ewoluować w miarę jak nabywamy doświadczenia. Dlatego harmonijne życie dla mnie oznaczało kiedyś dużo więcej czasu, jaki angażowałam w bycie z dziećmi, a dzisiaj, kiedy są starsze i zdecydowanie bardziej samodzielne, te nadwyżki mogę swobodnie zaimplementować w inne dziedziny życia 🙂 np. zgłębianie zainteresowań, rozbudowywanie biznesu.
Zatem harmonia łączy się z wartościami i oznacza ład, symetrię czyli… równowagę. 

Równowaga łączy się dla mnie ze slow life, takim bardzo świadomym życiem.
Nie chodzi o to, żeby życie zaplanować od A do Z, czy pokusić się o przekonanie, że mogę bezwarunkowo zapanować nad swoim czasem.
To niemożliwe 😉.
Mam na uwadze raczej świadome, celowe wybory, np.: w czasie siedzącej pracy robię przerwy co 25 minut, ponieważ tego domaga mój kręgosłup i dodatkowo !!! serwuję sobie mały spacer po pomieszczeniu, 5-6 minutowy, aby odciążyć odcinek lędźwiowy.
Oczywiście czas tyka tik tak tik tak, zadania  czekają na swój termin, a ja? Po prostu celowo dbam o swoje ciało i zdrowie,
bo innego mieć nie będę.
Jeśli zawiedzie mnie ciało, co zrobię?

Mówiąc o równowadze przypomina mi się coaching z klientem, który miał mocny konflikt między wewnętrzną presją na pracę zawodową i  swoim życiem rodzinnym.
Podczas kolejnego spotkania stwierdził, że nie może tak często złościć się na swojego kilkuletniego synka, ponieważ po pierwsze dziecko jest małe i wymaga przecież jego uwagi (co więcej upomina się o nią ), a po drugie – przecież będą ze sobą całe życie!
I to było dla ojca bardzo odkrywcze. Bycie z dzieckiem przez całe życie, obok siebie, krok po kroku, dzień po dniu, godzina po godzinie. Przykład ten pokazuje, że równowaga i świadomość w życiu są kluczami do tego, żeby poczuć się szczęśliwym, spełnionym i panować nad sobą.
Spokój w głowie powoduje, że człowiek podejmuje lepsze decyzje :).

AW&S: Jak równowaga życiowa lub jej brak wpływa na nas?

MG: Każdy jest kowalem własnego losu. Jako dorośli samodzielnie decydujemy o jakości własnego życia.
Nie jest tajemnicą, że życie w równowadze wymaga wysiłku i nie bierze się ot tak. Z rozczarowaniem stwierdzam też, że nie ma także jednego patentu na to, jak ją osiągnąć. Na szczęście, każdy myślący człowiek wie lub może się dowiedzieć, co jest dla niego dobre,
a co przyczynia się do destrukcji jego funkcjonowania. Dostęp do informacji, wiedzy, konsultacji jest dzisiaj na wyciągnięcie ręki.

Chcę też powiedzieć, że jako ludzie jesteśmy wyposażeni w taki prosty radar – czujnik,
który bada stan naszego zadowolenia życiowego – czyli emocje.
Jeśli wciąż jestem niezadowolona, zniecierpliwiona, podenerwowana czy zagniewana to wniosek nasuwa się sam – coś jest nie tak w moim życiu. Bycie zbyt długo nieszczęśliwym to pierwszy sygnał braku równowagi, o której mówiłam wcześniej.
Dodatkowo pojawia się ból – i psychiczny i fizyczny https://efros.pl/produkt/coaching-kryzysowy/

Stąd brak harmonii w życiu zwykle oznacza bycie nieszczęśliwym, bycie w ciągłym kryzysie, w nieustannym stanie pandemii.

Równowaga w życiu to stan balansu ducha i ciała, swoistego sacrum i profanum.
Skoro dziecko, aby rozwijać się harmonijnie potrzebuje ruchu, bodźców intelektualnych, emocjonalnych i społecznych – to sytuacja ta wcale nie zmienia się wraz z wiekiem. Zmieniają się tylko proporcje i nie oznacza to, że człowiek dorosły, czyli wg norm biologiczno – rozwojowych – po 20 roku życia, ma zrezygnować z wymienionych wyżej przestrzeni. Zaniedbanie którejkolwiek z nich zwykle prowadzi do zakłóceń, zmian, choroby. Tak to właśnie widzę.

AW&S: Czy stara się Pani zachowywać aktywność fizyczną?

MG: Aktywność fizyczna jest na tyle ważnym aspektem mojego życia, że towarzyszy mi od zawsze,
a przynajmniej odkąd pamiętam :).
Jak mówiłam wcześniej, na określonych etapach życia, zmieniają się proporcje, intensywność i rodzaj rejonów, które chcemy odkrywać. Ruch to zdrowie, jak mówi przysłowie.
Oczywiście ruch adekwatny do możliwości człowieka, do jego predyspozycji, zamiłowania, dynamiki, tempa życia.
Dzisiaj, mając 46 lat wciąż jestem aktywna fizycznie i nie wyobrażam sobie inaczej!
Co prawda musiałam zrezygnować z joggingu, jazdy na rowerze i długich wędrówek górskich, ale wciąż mam jeszcze kilka możliwości,
z których korzystam :).
To z pewnością 5 km codzienne spacery, które wpisane są w mój codzienny rozkład dnia bez względu na pogodę i porę roku.
Do aktywności fizycznej dołączyłam zbilansowaną dietę, która jest bardzo ważna na etapie mojego biologicznego, kobiecego życia :).
Dzięki niej utrzymuje właściwy dla mojej pracy i trybu życia poziom energii, sił witalnych i intelektualnych.

Nie ukrywam też, że ruch odgrywa w moim życiu rolę “oczyszczacza” umysłowego.
Pracując z ludźmi: ich trudnościami, emocjami, problemami muszę dbać o właściwy poziom własnego zdrowia psychicznego,
o wewnętrzny balans i harmonię :). 

AW&S: Kto najczęściej potrzebuje wsparcia coachingowego? Pracownicy korporacji?

MG: Niekoniecznie. Wsparcie coachingowe stało się na tyle znane,
sprawdzone i popularne, że z powodzeniem  korzystają z niego ludzie “niekorporacyjni”, np. właściciele małych i średnich biznesów.
Z racji na nasze doświadczenie, z usług Ośrodka Rozwoju Personalnego Efros https://efros.pl/ korzystają  też osoby związane z szeroko rozumianą polityką czy przedstawiciele organizacji społecznych.
Coaching biznesowy https://efros.pl/produkt/coaching-w-biznesie/ łączymy często z indywidualnymi treningami kompetencji
min. skutecznej komunikacji, wpływu i perswazji czy zarządzania emocjami.

W ciągu ostatnich kilku lat zwiększyła się także liczba klientów, którzy pracują na celach związanych z planowym i świadomym rozwojem kariery zawodowej.
Dużym powodzeniem cieszy się w firmach coaching zespołowy https://efros.pl/coaching/coaching-zespolowy/ , który zastępuje tradycyjne szkolenia dedykowane właśnie zespołom i tzw. teambuilding.
Formuła tego rodzaju coachingu sprawdza się szczególnie w zespołach, które dopiero się formułują lub takich, które znajdują się w stanie kryzysu.
Z moich obserwacji wynika, że coaching już od wielu lat nie łączy się jedynie z korporacją :). Otwiera się szeroko na rozwój  każdego, kto jest nim zainteresowany :).

 AW&S: W jaki sposób najlepiej motywuje się do działania osoby wypalone zawodowo?

 MG: Wypalenie zawodowe to temat rzeka. Koncentrując się na uruchomieniu motywacji takich osób, sięgam w pierwszej kolejności
po znalezienie odpowiedzi z czego wynika taki stan.
Jest wiele technik pozwalających dotrzeć do źródeł wypalenia zawodowego.
W zależności od ich rodzaju ustalamy z klientem dalszą drogę współdziałania i procesu. Bo wyjście z wypalenia zawodowego to zawsze proces, czas, dojrzewanie.

To, co wydarza się w trakcie naszej kooperacji może wiązać się przykładowo z  uruchomieniem wyzwań osobistych czy zawodowych, skierowaniem uwagi klienta na zmianę pracy, zmianę priorytetów, poszukiwanie balansu itd.
Oczywiście z transformacją zawsze związana jest motywacja, a ta w dużym skrócie łączy się z zaangażowaniem, emocjami, celami, sensem, pragnieniami, możliwościami i właściwym wsparciem.

AW&S: W jakim momencie najszybciej się poddajemy?

MG: Nie będzie niespodzianką , kiedy powiem, że najczęściej progi rezygnacji są dwa: kiedy wymagania są zbyt wysokie lub zbyt niskie. Jednym słowem cel, jaki sobie stawiamy jest zbyt ambitny lub za mało ambitny.
Oczywiście kryteriów, które stanowią o osiągalności celu jest więcej. Mając jednak na uwadze najczęściej pojawiające się przyczyny rezygnacji, związane  z motywacją, wskazałabym właśnie na te dwa.
Wyobraźmy sobie prostą sytuację: chcemy zrzucić wagę. Za dwa tygodnie mamy imprezę, na której chcemy wyglądać zjawiskowo lub przynajmniej dobrze :).
Co robimy?
Zaczynamy się intensywnie odchudzać. Chcemy zgubić 10 kg w dwa tygodnie. W ciągu 14 dni zaczynamy bardzo intensywnie trenować, ograniczamy posiłki do minimum. Skutki odczuwamy już po 24 godzinach – zakwasy połączone prawie ze stanem podgorączkowym, drewniane ruchy, ból, dyskomfort. Po kilku dniach drastycznego klinczu dietetycznego zaczynamy robić się drażliwi, wkurzeni, głodni i…nieprzyjemni dla otoczenia, co prowokuje konflikty!
I tak nakręca się spirala nieszczęść, w której tracimy zbyt wiele energii, a straty wszelkiego rodzaju zaczynają być zbyt mocno odczuwalne.
Tak może wyglądać przykładowy cel zbyt ambitny, który podcina nam skrzydła i po prostu z niego rezygnujemy. 

Podobnie może wyglądać sytuacja, kiedy coś zaplanujemy, lecz efekty będą widoczne dopiero za jakiś dłuższy czas.
Wpływ na motywację mają także w miarę szybkie, widoczne, namacalne i dające się zmierzyć efekty,
dlatego mówi się o strategii małych kroków. Kiedy robiąc coś wysilam się i wkładam w to mnóstwo energii, pracy, czasu itd., ale nie widzę satysfakcjonujących efektów – to szybko rezygnuję.
Dlatego tak ważne w planowaniu opartym na celach długoterminowych (np. nabycie kompetencji związanymi z wystąpieniami publicznymi), jest uwzględnienie celów krótkoterminowych.
Takie małe kroki, widoczny postęp, choćby najmniejszy, i dająca radość transformacja – napędzają motywację człowieka.
Ta prosta zasada działa u wszystkich ludzi – zarówno u dzieci jak i dorosłych.

AW&S: Czym wyjaśni Pani popularność szkoleń coachingowych?

MG: Coaching poznałam  w roku 2012 i od tamtej pory nie znalazłam bardziej skutecznej metody, która wpływałaby na zmianę,
świadome przejście od punktu A do punktu B.
Zmiana może dotyczyć wszystkiego, od realizacji remontu mieszkania po relacje rodzinne, od stworzenia wielkiego, kilkuletniego projektu po sposób na organizację wakacji, od przygotowania się na rozmowę kwalifikacyjną po pracę nad własnymi kompetencjami,
np: komunikacją z ludźmi w pracy czy własnym partnerem.
Ludzie, którzy skorzystali kiedykolwiek z prawdziwego coachingu, pracowali na własnych celach i wykorzystali czas oraz proces do zmiany wiedzą, że to niesamowita podróż. Dosłownie.
Coaching otwiera niesamowite możliwości poznawcze człowieka, bo pracuje na jego zasobach i możliwościach.
Uruchamia kreatywność, angażuje i daje potężne poczucie sprawczości. Jednocześnie jest to metoda w której człowiek poznaje samego siebie i uczy się samego siebie.
I to co najważniejsze coaching  – jest metodą bezpieczną. Pracuje w oparciu o teraźniejszość i przyszłość.
Coaching nie jest terapią i zawsze to podkreślam w pracy z klientami.

Dzisiaj coaching jest także łatwo dostępny zarówno ze względu na opłaty za sesje coachingowe jak i  możliwość spotkań. Kontakty klienta z coachem mogą odbywać się on -line, telefonicznie lub mailowo. Odpadają bariery związane z odległością czy w ogóle miejscem na ziemi.

Osobiście korzystam z coachingu regularnie, pracując na celach zawodowych i osobistych.

AW&S: Jak wg Pani najlepiej wyrobić sobie „nawyk” sportu ale ogólnie nawyk?

MG: Najpierw my kształtujemy nawyki, a potem nawyki kształtują nas – jak powiedział starożytny filozof. Współczesna nauka o mózgu przekonuje, że łatwiej nawyk zastąpić innym nawykiem aniżeli z nim walczyć. W praktyce wygląda to naprawdę różnie :). Jedno jest pewne – wyrobienie nawyku wymaga pewnego wysiłku, systematyczności, konsekwencji, zaangażowania.
Podam przykład z własnego podwórka. Kiedy kilka dobrych lat temu postanowiłam biegać, aby schudnąć po ciąży. Głównym wyzwaniem było znalezienie właściwego czasu i …pokonanie wstydu.
Potrzeba była, chęć była lecz brakowało mobilizacji na tyle mocnej, aby wreszcie zacząć.
Dlatego pierwsza rzecz w kształtowaniu nawyku to: TERAZ.
To “teraz” rozumiem jako dziś. Co już dziś mogę zrobić, żeby wreszcie zacząć? Niekoniecznie myślę o zakupieniu nowych adidasów czy lanserskich legginsów :).
Dziś oznacza Start.
W moim przypadku dziś wyznaczyło wyjście wieczorem i przejście 3 km. Muszę przyznać, że to było piękne doświadczenie. Wreszcie wyszłam, wreszcie to zrobiłam, wreszcie zaczęłam !!! Dopamina, hormon szczęścia, ma naprawdę moc! Wytwarza się min. wtedy, kiedy osiągamy cele. I to jest dobre. To krótkoterminowa nagroda, która napędza człowieka do dalszego działania.
Długoterminowa nagroda nadeszła po 2 tygodniach, kiedy waga zaczęła faktycznie drgnęła i satysfakcja była ogromna.
Nawyk łączy się więc z racjonalnym planem, nagrodą – krótko i długoterminową.
Nawyk wiąże się również z systematycznością, powtarzalnością.
Jeśli chcemy wyobrazić sobie nawyk to wygląda on  jak wydeptana ścieżka. Im jest bardziej wyrazista, tym silniejszy nawyk.
Jeśli więc zależy nam na utrwaleniu jakiegoś zachowaniu i przekształceniu go w nawyk, potrzebujemy robić coś świadomie,
codziennie i tak często jak to tylko możliwe do momentu, kiedy zaczniemy to robić automatycznie.

Utrwalaniu nawyków powinny towarzyszyć pozytywne i przyjemne emocje. Mój nawyk codziennego biegania kształtował się około 2 miesiące. Przyznaję, że w początkowym okresie  kryzysy pojawiały się często. Ale wizja nagrody, w tym przyjemność relaksu, oczyszczenia umysłu i wreszcie odczuwalna poprawa kondycji fizycznej, napędzały mnie każdego dnia.
Mówiąc o kształtowaniu nawyków trzeba wiedzieć, po co się coś robi.
Na tym zasadza się także motywacja człowieka. Przydaje się wówczas, kiedy przychodzą kryzysy.
Zwykle mówię moim klientom – przypomnij sobie, po co zacząłeś. I to także jest dobre.

AW&S: Czy Polki łatwo się poddają?

MG: Polki są niesamowite. Przyznaję, że potrafią być zdeterminowane, ambitne i bardzo pracowite. U kobiet, którym towarzyszyłam w procesie, cenię szczerość i odwagę z jaką potrafiły mówić o swoich słabościach, pragnieniach i prawdziwych potrzebach. 

AW&S: Jak starać się zachować równowagę życiową w codzienności?

MG:
Myśl #MyślenienieBoli.
#Ucz się każdego dnia i bądź ciekaw świata, bez względu na wiek. Niech cię nie spowalnia rutyna.
#Dbaj o duszę i ciało. Ciało to twój przyjaciel.
#Zrezygnuj z patrzenia na siebie wyłącznie w kategoriach ofiary. Kiedy jesteś nieszczęśliwy zatrzymaj się. Daj sobie czas, rozejrzyj się i zrób to, co mówi Ci rozum i serce.
#Bądź dobry dla siebie i dla ludzi.
Każdego dnia kieruj się swoimi wartościami. Nie trzeba być idealnym, aby żyć w harmonii.
#Każdy dzień zakończ pokojem – ze sobą i najbliższymi ci ludźmi.

Równowaga życiowa daje spokój wewnętrzny, poczucie spełnienia i dobry sen. Nie bierze się znikąd.
Jest efektem pracy nad sobą, konsekwencją  indywidualnej drogi, ewolucją poglądów i skutkiem poszukiwania.
I tak naprawdę podlega ciągłej zmianie.
Mogę więc powiedzieć, że to taka świadoma neverending story.
Nie jest zarezerwowana dla wybrańców, jest w zasięgu każdego człowieka.
I to jest dobre :).

Poniżej znajdziesz 4 strefy i przykłady tematów, w których możemy Ci pomóc poprzez coaching kryzysowy.

Sprawdź nasz cennik i umów się na spotkanie.

Sprawdź nasz cennik i umów się na spotkanie.

Sprawdź nasz cennik i umów się na spotkanie.

Sprawdź nasz cennik i umów się na spotkanie.

„Ktoś, kto raz popełnia małą nikczemność popełni ją ponownie. Sięgniesz raz po złamanie zakazu, a potem jest już z górki”. Stajesz się ekspertem w  temacie.I tak właśnie traci się wolność.

Wracam z urlopu, który wycisnął mnie emocjonalnie. Miał być odpoczynek, była ciągła terapia .I dobrze. Przynajmniej człowiek ma poczucie użyteczności. 

Wciąż zgłębiam temat manipulacji – nie tylko gwałtu, który dokonuje się w sferze publicznej ale tego wszystkiego, co dzieje się w życiu zwykłego człowieka, w jego życiu osobistym i zawodowym. Od technik manipulacji przechodzę w moich urlopowych refleksjach do źródła, co decyduje  o szczęściu i wolności człowieka.

Pomimo dobrobytu, ogromu technologii i rozwoju cywilizacji wciąż tkwimy  w tym samym co nasi przodkowie: w sferze własnych skomplikowanych emocji, pragnień, namiętności, a czasem nawet “wewnętrznych zbrodni” sumienia.
Wciąż mielimy to samo od tysięcy lat. Przypuszczam, że nawet sztuczna inteligencja nie zdoła pomóc człowiekowi w poprawie kondycji własnego życia – w przestrzeni odnalezienia spokoju sumienia i wewnętrznej harmonii, pracy nad kompleksami, wyciszenia namiętności, jednym słowem dostatku, który płynie na człowieka z wewnętrznej wolności. 

Myślę, że mamy duży problem z wolnością. Sporo o niej mówimy i jakoś tylko niektórzy potrafią sięgać
po nią z pełną świadomością wyboru.

Bo tak naprawdę wolność jest bardzo trudna. Wymaga od człowieka ciągłego wysiłku – spierania się ze światem i z samym sobą. To spieranie to ciągłe szukanie odpowiedzi, które wcale nie są łatwe i wciąż podlegają aktualizacji. Np.: wczoraj uważałam, że moim obowiązkiem zawodowym jest wciąż instruować i kontrolować, dziś uważam, że moim obowiązkiem zawodowym jest delegować i monitorować.Trzeba przecież spierać się z własnymi poglądami i poglądami innych, szukać ścieżek porozumienia, pracować nad własnymi słabościami, tchórzostwem, lenistwem, egoizmem. Wolność oznacza branie na siebie odpowiedzialności i konsekwencji za własne decyzje, działania, reakcje. To naprawdę trudne.

Ludzie potrafią zrezygnować z wolności, ale nazywają to inaczej, np.: koniecznością, sytuacją losową, czyjąś winą. Usprawiedliwiają się strachem, lękiem, “ty nie wiesz jak to jest”.

Niektórzy bronią się przed wolnością rękami i nogami – nie chcą wolności! Wolą rozmienić się na drobne na rzecz przywilejów, garści srebrników czy pozornej (bo wciąż zależnej od kogoś) stabilizacji. Wolą łatwiej, prościej i wygodniej. 

Wolą mieszkać z toksycznym małżonkiem, cierpieć, narzekać i oszukiwać, ale nie zdecydują się na samodzielność.

Wolą roztrząsać emocje, tracić energię i knuć zemstę, niż skupić się na rozwodzie i własnej, dobrej przyszłości.

Wolą narzekać na pracę, ludzi w zespole i słabe wynagrodzenie, niż szukać nowych, innych perspektyw.

Wolą obgadywać na potęgę i oceniać innych, niż zająć się swoim życiem.

Wolą skupić się na własnym osobistym szczęściu, niż pomyśleć o starych rodzicach czy dzieciach (rodzice na ⅓ etatu).

Z której strony nie spojrzeć wniosek jest jeden: wolność jest bardzo trudna.Wymaga odwagi, a odwaga to ból. Czasami nawet fizyczny. 

 

Wolność można utracić bardzo szybko – wystarczy popełnić małą nikczemność.Kiedy popełniasz pierwszą nikczemność i zaczyna ci się to podobać, za chwilę popełniasz kolejną i kolejną. Potem ilość nikczemności nie ma już znaczenia. Znaczenie ma jedynie ta pierwsza, która czyni ludzkie sumienie elastycznym jak balonowa guma. Stajesz się ekspertem w temacie. Tracisz wolność, ale zyskujesz inne “przywileje”.Bo wiadomo, że natura nie znosi próżni. Najprostszą nikczemnością jest łamanie zasad moralnych, oszukiwanie, kłamstwo, manipulacja, szantaż emocjonalny.

Wolność stracić jest łatwo. I zwykle tracimy ją na własne życzenie poprzez osobiste wybory.Przecież wiemy, że kiedy czegoś nie zrobimy, to jest to przecież naszym wyborem. A wybór ten ma zawsze jakiś skutek. Umiejętność i odwaga brania odpowiedzialności za własny wybór – to wolność.  

Odzyskanie wolności i życie w wolności wymaga dojrzałości i odwagi. Wolność ma to do siebie, że można ją odzyskać. I tak, jak łatwo ją utracić tak trudno ją odzyskać.Ci którzy jedzą pączki wiedzą, że to bardzo kaloryczna sztuka jedzenia. Żeby spalić ilość kalorii z jednego pączka trzeba średnio biec 20 minut. Zjadasz w minutę, spalasz w 20. Wolność traci się w ciągu chwili, odzyskuje czasami miesiącami lub latami.

Wszystko jest jednak możliwe. Bo my ludzie, od tysięcy lat potrafimy myśleć. I w tym upatruję największej siły człowieka – w myśleniu, które pociąga za sobą dobre rzeczy. 

 Potrafimy się wspierać, dawać sobie nadzieję, pomagać i w tym upatruję ratunku dla ludzi, którzy szukają wolności.

Ale trzeba też pamiętać, że wielu ludzi wcale jej nie szuka i jej nie potrzebuje. 

Wolność pozostaje wyborem każdego z nas. Co prawda rodzimy się zależni, ale przecież życie polega na dojrzewaniu do niezależności czyli wewnętrznej wolności. Nie każdy tego chce i z tym należy się pogodzić. 

Nie da się uszczęśliwiać ludzi na siłę, a wolność nie może być przymusem.

Tam, gdzie nie ma potrzeby wolności, tam zostaje zależność.Stąd wniosek, że jako ludzie sami budujemy poczucie własnego szczęścia – może być oparte na wolności lub…zależności. Wybór ten zawsze ostatecznie należy do każdego z nas i decyduje o jakości naszego życia.

PS. Czasami jest tak, że niekiedy ludzie obalają mur zależności i budzą się do wewnętrznej wolności poprzez rewolucję. A rewolucja nie jest dobra. Bo rewolucja to bunt, krew i niewinne ofiary. Bo tam, gdzie walka, tam zawsze dostanie ktoś rykoszetem.

Teoria Chomsky’ego  (Patrz odcinek 1) jest w tym obszarze manipulacji bezlitosna. Stosując odpowiednie techniki programowania, ludzie zaczynają wierzyć, że bycie głupim (naiwnym, bezrefleksyjnym), wulgarnym (agresywnym, oceniającym)
i niewykształconym (niskie kompetencje) jest w porządku. Do tego dorzućmy granie na emocjach, które skutecznie zagłusza racjonalne myślenie oraz wzmacnianie
w ludziach poczucia winy (przekonanie, że jestem mniej inteligentny, mniej zdolny, mniej sprawczy). Równanie w dół daje mandat do zaznaczenia własnej nieomylności (władzy) i nadmuchiwania autorytetu. W dalszej kolejności
do oddziaływania na ludzi tak, aby robili to, co zgodne jest z oczekiwaniami manipulatora.

Jak już wspominałam teoria Chomsky’ego dotyczy przede wszystkim manipulacji społeczeństwem ale jak zaznaczam, ma się ona doskonale także w innych aspektach życia człowieka. Jej żniwo jest owocne w rodzinie, w życiu zawodowym czy w życiu partnerskim.

Co to oznacza człowiek głupi, naiwny, bezrefleksyjny? Tutaj chcę doprecyzować te pojęcia, bo semantyka ma ogromne znaczenie. W powyższym rozumieniu, to człowiek, któremu trzeba dawać instrukcje i gotowe rozwiązania, bo jest na tyle ograniczony (myślenie, sprawczość), że zaspokaja się podstawowymi potrzebami (piramida Maslowa: pełny brzuch, potrzeby fizjologiczne zaspokojone sen, jedzenie, seks, poczucie rozrywki i relaksu).

To także człowiek, który wie, że inni zrobią za niego lub coś zostanie mu dane. Wysila się w stopniu minimalnym, jest dość nieskomplikowany w swym odbiorze i potrzebach. Przychodzi mi na myśl Edek z “Tanga” S. Mrożka.

Człowiek głupi to taki, który łyka każdą “prawdę” jak przysłowiowa gęś i aby jego głupotę usprawiedliwić, nazywamy takich ludzi “naiwnymi”.

Człowiek niewykształcony, bezrefleksyjny to taki, który otarł się o edukację. Został przemielony przez system i wypluty. Czegoś się nauczył, coś wie, zna jakieś prawdy i dogmaty. Jednego, czego w dużej mierze mu brakuje to umiejętności krytycznego myślenia i zadawania podstawowych pytań: dlaczego? po co? z jakiego powodu? do czego to prowadzi? co z tym mogę zrobić? W ostatecznym rozrachunku chodzi o to, aby techniki kontroli, stosowane przez manipulatora, były niezrozumiałe dla ludzi wyedukowanych na bardzo przeciętnym poziomie.

Równanie w dół to akceptacja wulgarności okraszonej najczęściej nie tylko przekleństwami, ale przede wszystkim chamstwem, oszczerstwem, wyzwiskiem, niszczeniem drugiego człowieka, przygwożdżeniem.
Łączy się jak łańcuch pokarmowy z wykorzystywaniem emocji, kiedy ludzie zamiast myśleć racjonalnie reagują automatycznie i instynktownie. Ten typ zachowań aktywizuje u ludzi lęki, obawy, niepokoje, impulsy, które mają prowadzić do określonych zachowań – oczekiwanych przez manipulatora i przez niego wykorzystywanych.

Pokrótce udało się zdefiniować elementy strategii promowania przeciętności. Uzupełniając ją strategiami: wykorzystywania emocji i  wzmacnianiu w ludziach poczucia winy czas na przykłady z życia. Strategie uzupełniam technikami manipulacji.

1. Manipulacja w rodzinie:

Helikopterowi rodzice manipulują swoimi dziećmi, aby zaspokoić własne potrzeby kontroli i władzy pod osłoną bezgranicznej miłości. Poprzez ciągłe wyręczanie ( od sznurowania butów po odrabianie zadań lekcyjnych i rozwiązywanie problemów rówieśniczych ), poprawianie, sprawdzanie, karcenie, krytykowanie  lub obdarowywanie ten typ rodzica wychowuje dziecko nieporadne, leniwe, naiwne. Dziecko nie buntuje się, a jeśli nawet, to bunt jest tłumiony w zarodku. Dziecko wciąż wyręczane buduje w sobie obraz siebie – niezdolnego do sprawczych działań nawet takich, jak samodzielny wybór ubrania czy decyzja o potrawie na kolację. Helikopterowy rodzic swoim działaniem wzbudza poczucie winy u dziecka. Stosuje technikę autorytetu, aby zdobyć totalną kontrolę nad dzieckiem: czy ty nie rozumiesz, że to wszystko robimy z miłości do ciebie?
Wzbudza poczucie wstydu, żeby dziecko było uległe i spolegliwe “Dostałeś słabą ocenę! Ale ja to załatwię. Jutro idę do nauczycielki. Nie martw się, mama to rozwiąże”. Jaki komunikat dostaje dziecko? – jesteś za głupi, aby rozwiązywać swoje problemy szkolne.  Dlatego Ja (mama, tata) to zrobię, bo jestem w tym skuteczniejszy niż ty.

Helikopterowy rodzic czyni ze swojego dziecka ofiarę społeczną. Manipulując dzieckiem i “obrabiając je” na swój sposób przez wiele lat rodzic sprawia, że dziecko a potem dorosły jest uzależniony od innych, pozbawiony decyzyjności, ograniczony w podejmowaniu działań, czekający na ciągłą pomoc lub wyręczanie. To bezradny dorosły, który z powodu tej bezradności wciąż ma kłopoty i która decyduje o jakości jego życia.
Dzieci helikopterowych rodziców wciąż oglądają się na innych (pomoc) i nie wierzą we własne możliwości, bo ich nie widzą. 

To manipulacja w rodzinie, która ma na celu przejęcie kontroli nad zachowaniami i reakcjami dziecka poprzez:

• bezmyślne lub świadome wykorzystywanie swojej pozycji naturalnego autorytetu rodzica do zaspokojenia własnych potrzeby: doskonałości, perfekcjonizmu, tego co widać na zewnątrz i co ludzie powiedzą, 
• bezmyślną miłość opartą na dawaniu gotowych rozwiązań lub ostrej krytyce –  krytykuję i oceniam, bo cię kocham i chcę, żebyś był inny,
• wzbudzanie poczucia wstydu poprzez wyręczanie w rozwiązywaniu życiowych trudności,
• wzmacnianie poczucia winy: nie jesteś tak mądry, inteligentny i zaradny dlatego to ja rodzic muszę za ciebie wykonać określone czynności. Wzmacnianie poczucia winy poprzez brak akceptacji,
• budowanie zależności emocjonalnej, społecznej i ekonomicznej nakierowanych na łamanie oporu i buntu oraz jeszcze większe przywiązanie dziecka do siebie,
• dyktowanie warunków pod osłoną miłości i przyjaźni, np.: “jeśli będziesz ze mną całkowicie szczera, tylko wtedy będę mogła ci pomóc. W przeciwnym razie musisz poradzić sobie sama”.

2. Manipulacja w firmie:

Dyrektor działu Z jest ostry. Ale ma wyniki. To, że jest ostry i ma wyniki plasuje go w grupie ulubieńców szefa. Dyrektor przynosi firmie zyski, trzyma ludzi krótko i wszystko działa tak jak powinno. Przynajmniej szefa tyle interesuje. Dlatego promuje swojego dyrektora wszędzie tam, gdzie może się nim pochwalić. Stawia go za wzór postępowania np.: w czasie konferencji podsumowujących pracę roczną firmy. Co prawda szef słyszał to i owo o niestandardowych strategiach zarządzania ludźmi przez dyrektora, ale kiedy zapytał go o to, usłyszał odpowiedź:“ Szefie, wszyscy mi zazdroszczą wyników. Wie szef jak jest,. Ludzie tacy są – czekają tylko żeby podwinęła mi się noga. Ludzie nie lubią ludzi sukcesu, a przecież ja dla przedsiębiorstwa robię kawał dobrej roboty, prawda szefie?” Czy szef chce żebym coś zmienił? Ależ skąd, mówi szef. Najważniejsze to efekty”.

Gdyby zajrzeć do działu Z to rzecz wygląda inaczej, bo jak wiadomo – punkt widzenia zależy od punktu siedzenia. 

Dyrektor to człowiek wulgarny i agresywny, nie przebiera w słowach. Obraża pracowników, ze swojego zespołu. Niektóre kobiety zaczynają się trząść, kiedy są wzywane do gabinetu. Tam padają słowa “niedopowiedzenia”. Ale padają. 

Poprzez swoje aroganckie zachowania, uszczypliwość, sarkazm i wulgarne komentarze – zwłaszcza na osobności bez świadków, dyrektor wzbudza u ludzi przekonanie, że są głupsi, mniej inteligentni, ograniczeni. Normą jest technika wybiórczości, którą stosuje na co dzień: “Nie będę tego słuchał’, “ Nic mnie to nie obchodzi”, “ Nie interesuje mnie to”. Ten typ komunikatów powoduje, że pracownicy nie mogą tego zmienić, ponieważ brakuje im wystarczająco silnej pozycji w hierarchii władzy. A dodatkowo są zastraszani.
Pracownicy nie buntują się i wciąż żyją w przekonaniu, że “jakoś to będzie”. Są bierni, nie podejmują żadnych działań mających na celu zmianę dyrektora lub przynajmniej zmianę jego zachowania w stosunku do pracowników.

To manipulacja ludźmi, która ma na celu kontrolowanie zachowań i reakcji pracowników poprzez:

• promowanie przez szefa przeciętności – postać dyrektora działu Z,
• stosowanie przez dyrektora techniki ofiary – kiedy pyta szefa o zmianę strategii zarządzania w swoim zespole. Technika ofiary pozwala być dyrektorowi na świeczniku,
• wzmacnianie przez dyrektora poczucia winy u pracowników, które prowadzi do dewaluacji własnych wartości i do depresji,
• żonglowanie strachem, lękiem, obawą.

3. Manipulacja w szkole:

“Mierny ale wierny”, tak mówi się o niektórych ludziach, którzy są blisko dyrektora placówki. Osoba Pana X jest zawsze w cieniu dyrektora. X potwierdza, przyklaskuje, chwali pomysły, dystrybuuje zalecenia. X jest zawsze na posterunku. W pracy dydaktycznej z uczniami ma naprawdę mizerne wyniki. Ale przecież nie to jest ważne w szkole! Najważniejsze jest wykonywanie rozkazów i poleceń, bez komentarzy, krytyki, wątpliwości. Pan X to prawdziwy żołnierz. Inni nauczyciele, ci którzy go znają dłużej, obawiają się go. Unikają dzielenia się swoimi uwagami, a jeżeli już, to mają świadomość, gdzie ich uwagi dotrą. Nie mają jednak gwarancji, w jaki sposób zostaną przekazane dyrektorowi i czy do ich wypowiedzi nie zostanie coś dodane. Na Pana X trzeba więc uważać tym bardziej, że ma szczególny dar oswajania ludzi i wzbudzania w nich zaufania. Wydaje się bardzo przyjacielski i otwarty, co często usypia czujność rozmówcy.

Jego ulubione słowa wytrychy: Ale jak to?! Pierwsze słyszę! , udawane oburzenie czy naiwność uzupełniane mimiką oraz grą ciała powodują, że ludzie zaczynają się tłumaczyć i odkrywają to, co przed Panem X powinno być zakryte (dla ich bezpieczeństwa). Pan X ma jeszcze jeden szczególny dar – po prostu uwodzi kobiety wykorzystując swoją przystojność. Potrafi chwalić i stosować pochlebstwa, aby wyciągać z ludzi informacje i zmiękczać grunt. Tak jak ostatnio powiedziała Pani Katarzyna “ Co wy od niego chcecie, taki fajny i przystojny chłopak. Można z nim porozmawiać dosłownie o wszystkim. Miły, serdeczny i wesoły”

To manipulacja, która ma na celu przejęcie kontroli nad zachowaniami i reakcjami ludzi, umocnienie i utrzymanie władzy czy odwracania uwagi poprzez:

• akceptowanie i stosowanie techniki klakiera przez dyrektora placówki, który ma zawsze obok siebie człowieka, który wzmacnia jego autorytet, jego pomysły i zarządzenia.

• promowanie przeciętności: nie są ważne kompetencje związane z wykonywanym zawodem. Ważna jest rola, jaką odgrywasz w kształtowaniu
  i umacnianiu władzy dyrektora,
• pan X stosuje technikę udawania niewinności i zaprzeczania, dzięki temu zdobywa informacje i zmniejsza czujność ofiary,
• pan X stosuje technikę aktualizacji – jest wszędzie tam, gdzie powinien i nie powinien być. Jest widzialny, jego postać ma udział w większości wydarzeń, jest obecny w świadomości wszystkich nauczycieli (mają go także w swoich portalach społecznościowych) – czy tego chcą, czy nie.
• pan X stosuje technikę przypodobania się – operuje komplementem zwłaszcza tam, gdzie jest sam na sam ze swoją ofiarą – i zdobywa jej zaufanie krok po kroku ( odkąd Pani zaczęła pracę z tymi uczniami, są nie do poznania. Ma Pani jakiś szczególny wpływ na nich. Jak Pani to robi?).  

Wnioski:
Promowanie przeciętności bywa niebezpieczne, podobnie jak granie na emocjach czy wzmacnianie w ludziach poczucia winy. Ofiarami manipulacji są zarówno dzieci jak dorośli. Manipulacja zawsze przynosi szkodę ofierze, korzyści manipulatorowi. W przypadku dzieci obrona przed manipulacją bywa prawie niemożliwa – są zbyt naiwne i niedoświadczone. 

W przypadku dorosłych tylko otwarta głowa, w tym racjonalne i krytyczne myślenie, refleksja, odwaga, rozsądne działania i spojrzenie z dystansu mają szansę na to, aby przeciwstawić się manipulatorowi. To z kolei nie jest takie proste, jak słowa pisane na papierze.

Obrona przed manipulacją jest kompetencją przyszłości, zatem kompetencją decydującą o  komforcie i jakości życia. Wydaje się, że pierwszym krokiem do radzenia sobie z manipulacją, jest poznanie jej mechanizmów. Dlatego kolejny, trzeci odcinek serii o manipulacji będzie mówił o strategii rozpraszania uwagi i strategii wykorzystującej wiedzę na temat pragnień i potrzeb ludzi (wiem o tobie więcej niż ty sam o sobie).

Czy bycie autentycznym to dzisiaj dobry sposób na życie?
Bycie autentycznym jest jak granat przeciwczołgowy. Jak wiadomo z jednej strony granat może okazać się śmiertelnie niebezpieczny. Może rozerwać na strzępy lub w najlepszym przypadku dokonać uszczerbku na zdrowiu fizycznym i psychicznym. Z drugiej strony to całkiem niezły oręż w realizowaniu samego siebie i … rywalizacji z innymi.

Bycie autentycznym na pewno opłaca się celebrytom, bo nie muszą się krygować ze swoimi upodobaniami, pragnieniami czy nawykami. Co więcej, bycie autentycznym staje się synonimem ich marki i sposobem na zarabianie pieniędzy. Mogą czuć także ulgę, bo poprzez swoją autentyczność mają przyzwolenie na upokarzanie ludzi. Niepokoić może tylko fakt, że ludzie sami zgadzają się na upokarzanie, bo jest to dla nich szansa aby zaistnieć, czyli być widzialnym.
Można więc stwierdzić, że autentyczność się opłaca.
Dzięki niej człowiek realizuje siebie – pokazuje publicznie innym swoje życie, nawet to, które jest bardzo osobiste. Czy jednak powtarzanie wzorca uprawianego z powodzeniem przez apostołów sukcesu, jest dobrym rozwiązaniem dla zwykłych śmiertelników?

Zwyciężają także ci, którzy poprzez swoją autentyczność budują nową formułę relacji społecznych. Co prawda do niedawna hołdowano pojęciu dojrzałości społecznej opartej na zasadach kultury osobistej i kultury słowa, ale wszystko się zmienia. Dzisiaj bycie autentycznym pozwala być dosadnie chamskim i nikomu to specjalnie nie przeszkadza. Publiczna szczerość do bólu, dosadne komentarze i wyrażanie tego, co naprawdę komuś leży na sercu – staje się popularne i zyskuje naśladowców wśród zwykłych śmiertelników. „Dawanie w szyję” wydaje się eufemizmem w zestawieniu z inwektywami, które swobodnie przepływają w językowej przestrzeni publicznej.
Autentyczność to sposób na budowanie kontaktów z innymi i kreowanie nowych trendów relacyjnych. Wydaje się, że ten rodzaj autentycznej komunikacji, ma szansę zakorzenić się w naszym społeczeństwie na dłużej.

Bycie autentycznym wkracza z wielkiego świata pod strzechy. Jeśli nie mamy odwagi demonstrować swojej autentyczności w środowisku rodzinnym lub zawodowym, możemy to zrobić w mediach społecznościowych. Możemy więc śmiało pokazać swoją poranną pościel, śniadanie w łóżku lub nawet sposób dręczenia własnych dzieci i zwierząt (!). Im bardziej jesteśmy autentyczni, tym więcej mamy odsłon, komentarzy i lajków. Patrząc w media społecznościowe wydaje się, że bycie autentycznym jest naprawdę na topie, a bycie nieautentycznym jest nudne i passe.

Jak widać autentyczność w dzisiejszym świecie jest całkiem opłacalna. Co prawda, nie wszyscy zgadzają się z tym twierdzeniem, ale ich słychać mniej niż ludzi naprawdę autentycznych. A jak wiadomo – kto głośniej krzyczy ten może mieć rację.  Autentyczność to jakby fetysz naszych czasów i moda społeczna. Jest gwarantem prawdziwych wrażeń i silnych emocji, spiralą wyrażania własnego”ja”. Kto z nas nie lubi podążać za modą? Najważniejsze to przecież pokazać, że jak się chce być autentycznym to można. I nie trzeba się z tym już kryć.

Dlaczego sięgam po temat manipulacji?  Dlatego, że dzisiejszy świat (ludzie) wykorzystuje ją w perfidny i cyniczny sposób.  Ubolewam, że współczesna szkoła (edukacja) nie uczy dzieci obrony przed manipulacją, nie uczy czym jest ani jak się przed nią bronić. Ubolewam także, jak bardzo my dorośli  podatni jesteśmy na manipulację i jak często jej ulegamy.
I z tego mojego ubolewania postanowiłam napisać wakacyjny cykl krótkich artykułów o manipulacji (coś lżejszego ) sięgając do teorii Noama Chomsky’ego. Co prawda Chomsky zdefiniował strategie manipulacji masowej, ale jak zauważysz, niektóre z nich stosowane są w powodzeniem w życiu każdego z nas. Im więcej wiemy o manipulacji, tym łatwiej możemy się jej przeciwstawić.

Mając większą świadomość mechanizmów manipulacji możemy się przed nią bronić lub zgadzać się na nią – i zbierać żniwo z własnych decyzji. Generalnie ludziom świadomym żyje się lepiej i spokojniej. Świadomość to także element prowadzący do osobistego szczęścia. Oczywiście manipulacja była jest i będzie. Im więcej o niej wiemy, tym łatwiej możemy ją  weryfikować i stawiać jej czoła.

Manipulacja to oddziaływanie na drugą osobę (nazywana jest ofiarą) za pomocą chwytów i sztuczek (technik i strategii), aby nią sterować w celu uzyskania własnych korzyści. Prostoduszność i bezbronność ofiary jest wykorzystywana świadomie i celowo. Tak można zdefiniować manipulację w najprostszy sposób.

Odcinek 1.
Strategia odroczenia 

Teoria: Wprowadzenie zmiany wyjaśnia się jako konieczność ,bez której nastąpią nieodwołalne tąpnięcia, koniec świata, zagłada. Zmiana ta będzie konieczna do wprowadzenia w przyszłości.

• Ludzie łatwiej są w stanie zaakceptować zmianę (związaną z osobistym poświęceniem, stratą) w przyszłości, niż wprowadzać ją od razu. Jedny słowem ważne jest położenie gruntu pod zmianę i oswajanie ludzi w czasie. 

• Ludzie mają skłonność do myślenia życzeniowego, naiwnie przekonując samych siebie “wszystko będzie dobrze”, być może się uda (jakimś cudem? daj Boże? dopisze nam szczęście?) uniknąć poświęcenia.

• Kiedy przyjdzie czas na wprowadzenie zmiany ludzie godzą się na nią z rezygnacją i cichą zgodą.

A teraz przykłady strategii odroczenia, które mają uzasadnienie w rzeczywistości:

Przykład społeczny:
Przed zamknięciem ludzi w domach (konieczność, bez której ludzkość wymrze) przed tzw. kwarantanną  w pierwszej fazie padła niezweryfikowana informacja, nakręcana przez media społecznościowe, internety i ludzi, że będą zamykane sklepy i trzeba się zaopatrzyć w żywność. I choć ludzka pamięć jest krótka to jednak warto sobie przypomnieć, co działo się w sklepach w marcu, po NADEJŚCIU pandemii do Polski. Ludzie masowo wykupywali towar w sklepach. Wciąż mam przed oczami faceta, który jednym pociągnięciem ręki zgarnął do koszyka chyba z 50 puszek ryb!!! W południe dostaję telefon od zaufanej osoby – “Przygotujcie się. mam informację od zaufanego wojskowego, że nasze miasto zostanie otoczone kordonem wojskowym”.

To manipulacja społeczeństwem, która ma na celu przejęcie kontroli nad zachowaniami i reakcjami społecznymi poprzez:

1. Dezorientację i brak rzetelnej oraz brak pewnej informacji. Operowanie strachem (wcześniej były inne oficjalne informacje, które miały na celu stworzenie poczucia bezpieczeństwa i kontroli nad sytuacją).
2. Wykorzystanie plotki, której oddziaływanie jest jak w przypadku śniegowej kuli. Plotka nakręca się sama i zawsze coś dodatkowego sie do niej przyklei.
3. Nakręcanie zachowań z wykorzystaniem zasady wpływu – społecznego dowodu słuszności. Skoro większość tak robi, to musi być to opłacalne.

Przykład zawodowy:
W szkole od kilku lat straszy się nauczycieli, że nadchodzi niż demograficzny i nastąpią zwolnienia ze względu na zmniejszenie liczby uczniów.Oprócz tego, nie podaje się żadnych dodatkowych informacji min. kiedy nastąpi konieczna zmiana, kto jest zagrożony, kto powinien szukać pracy ani jakie będą kryteria decydujące o tym, kto zostanie  a kto będzie musiał odejść. Od strachu poprzez panikę pracownicy przygotowują się do czasu, który nie wiadomo, kiedy nastąpi. Ponadto nic nie robi się w kierunku modernizacji i przygotowania szkoły na nadchodzący kataklizm. Nie tworzy się też żadnej alternatywy dla nauczycieli potencjalnie zagrożonych (dalej nie wiadomo kto) mogących stracić pracę.

To manipulacja pracownikami, która ma na celu pozbycie się kłopotu osób zarządzających związanych ze zwolnieniami: “przecież było mówione od lat, żebyście sobie szukali innej pracy” poprzez:

1. Mobilizację pracowników do intensywniejszego wysiłku i myślenia życzeniowego- być może zostaną najlepsi (technika przygwożdżenia).
2. Wprowadzanie zaczynu konfliktu i podkopywania dobrej atmosfery pracy: niektórzy zaczynają donosić do kadry zarządzającej na kolegów z pracy – być może zasłużę na to, aby zostać – i znów myślenie życzeniowe.
3. Wprowadzanie atmosfery strachu, posłuszeństwa i rezygnacji oraz zgody na wszystkie warunki zaproponowane przez kadrę zarządzającą w momencie dokonywania się zmiany.
     

Przykład rodzinny:
12-letnia Karolina chce mieć zwierzątko w domu. Najpierw miała małego gryzonie, którym ostatecznie się nie zajmowała. Gryzoń spędzał całe dnie w samotności klatki, aż ku uldze wszystkich zdechł. W międzyczasie, znudzona gryzoniem Karolina wymogła na rodzicach kotka. Kotek pojawił się więc w domu, ale już po jakimś czasie znudził Karolinkę. Przyszła więc pora na rozmowy o psie. Pies to większy gabaryt. Dlatego mówiono o psie dosyć długo. Dyskutowano, bo wszyscy mieli w pamięci gryzonia i kotka. Ostatecznie Karolinka stwierdziła, że dom bez psa to dom stracony. Decyzja o psie wciąż pozostawała w zawieszeniu. W tym czasie Karolinka opowiadała domownikom o szczęściu koleżanek, które mają psy (technika zależności). Stosowała technikę szantażu – “jeśli nie pies, to będę nieszczęśliwa”. Technikę na przyjaciela -”wiem, że jesteście najukochańszymi rodzicami na świecie i nikt nie ma lepszych!” Technikę przesądów – “ dzieci, które mają psy są zdrowsze i odważniejsze”. Dopięła swego celu.
Konsekwencje decyzji okazały się dla wszystkich domowników nieprzyjemne.

To manipulacja domownikami w celu realizacji własnego, niedojrzałego pragnienia poprzez:

1. Szantażowanie domowników, operowanie strachem i lękiem.
2. Stworzenie pozytywnego obrazu przyszłości – jakoś to będzie – tworzenie wizji raju.
3. Stopniowe pokonywanie oporu domowników, osiągniecie rezygnacji i zgody.

Wnioski:

Strategia odroczenia rządzi się swoimi prawami. Jak widzisz najczęściej chodzi o zmianę, która ma odbyć się w jakimś czasie. Z powodzeniem stosują ją ludzie dorośli jak i dzieci. Zauważ, że część ludzi robi to nieświadomie. Manipulacja staje się szczególnie niebezpieczna, kiedy mamy do czynienia z manipulatorem świadomym. Czyli takim, który doskonale wie, jakich sztuczek użyć, aby osiągnąć swój cel. Efekt manipulacji, bez względu jednak czy stosowana jest świadomie czy nieświadomie, zawsze łączy się z bólem, stratą, rozczarowaniem, zranieniem.

Powyżej zaznaczyłam także techniki manipulacji, które stosowane są niezależnie od strategii.

W kolejnym artykule pojawi się charakterystyka strategii PROMOWANIE PRZECIĘTNOŚCI.

Można być wielkim i jednocześnie skarlałym – to zawsze wybór. “Wielkim” w zajmowaniu ról zawodowych, karłem w życiu osobistym. Piszę dzisiaj o odwadze, bo brakuje jej coraz częściej u ludzi dorosłych. Mam na myśli odwagę, która łączy się z odpowiedzialnością za własne decyzje, za innych – zależnych od nas. O odwadze za małżeństwo i za kryzys w małżeństwie, o odwadze wychowywania dzieci i pielęgnowaniu ich zdrowego rozwoju. O odwadze za życie społeczne i odpowiedzialność  za utrzymanie wolności.

Dlaczego ludziom dorosłym brakuje odwagi?

Dlaczego nie potrafią być odpowiedzialni za siebie i za innych? Dlaczego nie umieją być współzależni?

Budowanie odwagi wewnętrznej to proces, który tak naprawdę zaczyna się w dzieciństwie (etap zależności) i związany jest z kolejnymi etapami rozwoju emocjonalnego i społecznego człowieka. Zaczynasz od powożenia wozem z kwadratowymi kołami, a powinieneś zakończyć w cichym, elektrycznym samochodzie. Tak byłoby idealnie :). Budowanie odwagi to indywidualny skok cywilizacyjny. Od zależności do współzależności. Ale jak mówi S. Covey – “Współzależność jest zawsze wyborem”. Mogą jej dokonać tylko ludzie niezależni, czyli tacy, którzy chcą i potrafią dokonać “skoku cywilizacyjnego”.

Jeśli człowiek nie umie wziąć odpowiedzialności za siebie, za swój związek, kontakty z dzieckiem /dziećmi, ucieka i umywa bezwstydnie ręce przed opieką, wychowaniem, troską, zaangażowaniem to świadczy to o jego zacofaniu, pomimo 40, 45, 50, 55 lat życia.

Niesłowność, zrzucanie odpowiedzialności (winy!) na innych, wykorzystywanie swojej pozycji (władzy wynikającej z dominacji materialnej), skupienie tylko na sobie to zależność i niedojrzałość w czystej postaci.

Wydaje się, że dorosłość powinna być przynajmniej przyzwoitą niezależnością.

Jaki jest człowiek niezależny?

Niezależność to wyjście z dziecięcej zależności.
Niezależność to brak egoizmu – umiejętność zrezygnowania z własnych zachcianek, przyjemności, chwilowych potrzeb, własnego komfortu opartego o “święty spokój”.

Niezależność to także rozumienie problemów, które są przyczyną międzyludzkich bolączek. Problemów, które najczęściej wynikają z podkopywania poczucia własnej wartości ludzi, ograniczania ich potencjału i tego, co potrafią robić najlepiej.

Niezależność to wprowadzanie dobrej energii pomiędzy ludzi, bez względu na ich wiek.

Niezależność prowadzi do współzależności – piekielnie trudnej kompetencji, gdzie kluczem jest bycie skutecznym. Bycie skutecznym oznacza, że jesteś w grze i jesteś na boisku. Masz nie tylko głos, ale przede wszystkim możesz oddziaływać na innych, np.: na własne dzieci. (nawet, jeśli nie mieszkacie razem).

Współzależność wymaga wysiłku i energii. I może tutaj leży pies pogrzebany? Znowu wysiłek? Wysiłek w pracy, aby być, zarobić, mieć, a potem jeszcze wysiłek w życiu osobistym…Współzależność to ciężki kawałek chleba. No cóż, może dlatego nie każdy jeździ elektrycznym samochodem :)?!

Rozwiązania, które proponuje współzależność to zerwanie ze schematycznym myśleniem i znalezienie nowych rozwiązań – na miarę potrzeb wszystkich stron uczestniczących w relacji. Dlatego zawsze kluczowy jest wybór. A ten wynika z wewnętrznego głosu – niektórzy nazywają go sumieniem, inni sokratejskim dajmonionem. Jedno jest pewne – wybór zawsze wypływa z wnętrza człowieka.

Jeśli w człowieku płynie mierny strumyk to można przewidzieć, że siła jego oddziaływania na wilgotność gleby i jej płodność będzie ograniczona. Jeśli w człowieku płynie rzeka –  dolina, którą zasila będzie doliną zieleni, krainą Kanaan, a nie “Doliną płaczu”.

Żyjemy w XXI wieku, coraz więcej wiemy o budowie mózgu i działaniu neuronów, znamy teorie psychologiczne i wiemy jak kształtować nawyki. Wiedza jest na wyciągnięcie ręki. Budujemy rakiety w poszukiwaniu nowego źródła zasiedlenia w kosmosie.

Nie potrafimy budować odpowiedzialności i współzależności – wciąż stoimy w miejscu. Manipulacja, egoizm, szantaż emocjonalny i żonglowanie strachem wciąż mają się bardzo dobrze. Uważam, że dziś nie potrzebujemy Siłaczek ani Judymów. Dziś potrzeba ludzi odważnych, ale nie prometeuszów. Takich, którzy chcą i potrafią budować zdrowy system społeczny, zaczynając od samych siebie. Rozwój cywilizacji zaczyna się od odwagi jednostek. Tym, co definiuje człowieka jest wewnętrzna odwaga, związana z niezależnością i gotowością do współdziałania z innymi.

To co czyni nas szlachetnymi i dobrymi, dzieje się w nas. Nie można wiec mówić jestem skąpy, bo taki uczynił mnie świat. Jestem skąpy, bo takie jest moje wnętrze. Jestem cyniczny, bo taki jestem od środka. Jestem słaby czy mocny, bo taką dostałem obróbkę z zewnątrz.
Znaczenie ma to co daję światu i co wypływa ze mnie: z moich decyzji.

Dzisiejszy wpis jest pierwszym z trzech komentarzy – inspiracji,  do tematu jakim jest DOROSŁOŚĆ. Temat tylko z pozoru trywilany. Tak naprawdę dorosłość wewnętrzna decyduje o jakości życia każdego z nas.
Motorem do napisania tego „tryptyku” 🙂 stały się dwie kwestie:

– potrzeby i pytania rodziców, które pojawiły się w czasie wykładów, jakie miałam przyjemność prowadzić na Uniwersytecie Dzieci w Krakowie.

– zjawisko rozwojowe,  którego nazwa „doroślić” przypłynęła do nas zza Atlantyku , a które coraz częściej pojawia się jako problem sygnalizowany przez klientów w trakcie pracy coachingowej. Co oznacza i jak przejawia sie w życiu zawodowym i osobistym  ludzi, o tym już niebawem.

Trzy komentarze  opieram o analizę transakcyjną, krytyczne myślenie i psychologię pozytywna.

***

Czy da się być idealnym człowiekiem – zapytała Ewa?

– Idealizm to idea. Jeśli jednak zapytasz mnie, czy da się być dorosłym? Tak. To da się zrobić, ale potrzeba do tego chwilę czasu. I nie chodzi o dorosłość biologiczną.

Chodzi o dorosłość wewnętrzną. Niektórzy nazywają to dojrzałością.

Kamień aby był idealnie gładki i zaokrąglony – potrzebuje obróbki zewnętrznej. Człowiek inaczej – obróbki wewnętrznej. Doskonałość człowieka bierze się z wnętrza. Z zewnątrz są tylko bodźce.

Jako ludzie dorośli mamy możliwość wyboru. Jeśli nie dostrzegamy swoich przypadłości w postaci skąpstwa, głupoty, lenistwa czy agresji to znak, że nasze oczy są naprawdę zamknięte. Nie możemy wciąż tłumaczyć się wychowaniem, biedą, głupimi rodzicami czy brakiem perspektyw w dzieciństwie. Dlaczego? Bo o człowieczeństwie i tym jacy jesteśmy – decyduje nasze wnętrze.

O naszym człowieczeństwie decyduje „wdowi grosz”, nasze reakcje, nasze myśli. To wszystko co wypływa z nas. O naszym człowieczeństwie nie decyduje majątek, rola społeczna czy status w organizacji.

O tym jakim jestem człowiekiem dorosłym zawsze decyduję sam – self made man.

Motylki motywacyjne to krótkie zajawki, które mają charakter refleksji lub inspiracji w procesie rozwoju osobistego.

***

Kiedy dajesz uznanie drugiej osobie  –  sporo można zyskać. W kontaktach ze współpracownikami, podwładnymi, dziećmi czy partnerami dawanie uznania powinno być fundamentem budowania relacji.
Prawdziwe uznanie to zauważenie pewnych rzeczy ( swoją drogą wyobraź sobie – przynajmniej się postaraj – że dajesz uznanie osobie, z którą widzisz się niemal codziennie, a której bardzo bardzo bardzo dawno temu nie powiedziałaś nic, co możesz nazwać „uznaniem”).

Jaką dostrzegasz różnicę w stwierdzeniach?

A1 ”masz dzisiaj ładny sweter”

A2 „ ładnie wyglądasz dziś w tym swetrze – podkreśla kolor twoich oczu”

B1 „ ten pokój wygląda dzisiaj jakoś inaczej”

B2 „ ten pokój się zmienił, ktoś solidnie się napracował, aby wyglądał przyjaźnie”

C1 „wreszcie napisałaś porządnie zadanie”

C2 „ widzę, że zadanie zostało wykonane przez Ciebie bardzo dobrze – właściwy wynik, prawidłowy zapis, czytelne liczby i estetyczny rysunek „

Zasada bumeranga: wszystko cokolwiek dajesz innym zawsze wróci  do Ciebie.

Możesz dzisiaj zrobić test:
daj uznanie 1 osobie i poczekaj na efekt tzn. popatrz na jej reakcję i zobacz co dzieje się z Tobą (czasami zdarza się, że danie uznania nie może  przejść przez gardło, można jednak próbować do skutku, aż osiągnie się poziom osobistego zadowolenia).

Kiedy dawanie uznania innym staje się nawykiem, człowiek zaczyna budować silne poczucie własnej wartości. Zachodzi tutaj prosta zależność – pompujesz energię w innych, bo koncentrujesz się na innych – nie na sobie. Jednocześnie rezygnujesz z nadmuchiwania własnego ego.

Echart Tolle w książce „Nowa Ziemia” pisze, że ludzkie ego jest jak chmury, które przysłaniają słońce. Prawdziwy człowiek to właśnie słońce – choć bardzo trudno je w sobie odnaleźć.

Może dlatego wciąż warto szukać odpowiedzi na pytanie: kim jestem?

Czy miewasz czasem poczucie, że COŚ cię uwiera w życiu? Czy miewasz wrażenie, że kariera zawodowa, relacje, wielkie i drobne sprawy nie układają się zgodnie z twoim planem? Czy nachodzą cię myśli, że do pełni szczęścia czegoś brakuje? Czy czujesz chęć, aby to coś odnaleźć i poprawić, udoskonalić? Jeśli na powyższe pytanie udzieliłaś, choć jednej twierdzącej odpowiedzi to może oznaczać, że potrzebujesz coachingu.

Możliwe, że próbowałaś już wielokrotnie wprowadzać w swoim życiu jakieś udoskonalenia. Bez efektu! Z biegiem czasu, przytłoczona codziennymi obowiązkami, zobowiązaniami wobec ludzi i instytucji, tempem życia zbudowałaś w sobie przekonanie, że bez względu na to jak bardzo będziesz się starała… nic od ciebie nie zależy. Uwierzyłaś, iż wystarczy to, co już masz. Co dostałaś od losu, i że… to już kres twoich możliwości.

A przecież, gdzieś pod skórą czujesz, że można inaczej, lepiej, efektywniej!

Jeśli zatem chcesz, aby wreszcie COŚ zostało NA TRWAŁE zmienione i masz odwagę tej ZMIANY dokonać (tak odwagę, bo prawdziwa i trwała zmiana może być naprawdę trudna) zapisz się na sesję coachingową!

Coaching działa! W pracy zawodowej, w działalności społecznej, na gruncie prywatnym.
W „internetach” jest dostępna cała masa statystyk, danych, dowodów potwierdzających ten fakt.

Ale czy tak samo działa na wszystkich?
Czy za każdym razem przynosi oczekiwany rezultat? Z pewnością… NIE?
Coaching jest absolutnie indywidualną sprawą, dokładnie tak jak twoje życie i wyzwania, z którymi się mierzysz.
Więc jeśli chcesz wiedzieć, czy coaching jest dla Ciebie, czym prędzej znajdź coacha, rozsiądź się w fotelu i przygotuj na pytania, które dokonają prawdziwego przewrotu w twoim sercu i umyśle.